Chúng ta bắt đầu yêu bản thân mình như thế nào đây?
CELLO
author
“Chúng ta bắt đầu yêu bản thân như thế nào đây?” Một khi câu hỏi này xuất hiện, thì bạn đã ở trên hành trình yêu thương bản thân rồi. Việc nhận thức được mình cần yêu thương chính mình chính là sự khởi đầu.
Yêu bản thân khởi nguồn từ sự nhận thức về chính mình
Cuộc sống vội vã kéo ta chạy đua với đời, thân tâm không cùng một chỗ. Những suy nghĩ cứ miên man mà trong tâm trí, lôi kéo ta đi hết nơi này đến nơi khác, mà ta lại chẳng hề biết. Những cảm xúc trỗi dậy nhưng không được quan tâm, để ý. Ta mặc kệ nó, bỏ mặc nó, xua đuổi nó. Ta thờ ơ với những cơn đau trong cơ thể. Ta không ý thức được mình đang nằm ở tư thế nào, cho đến khi cảm thấy quá đau lưng. Ta không ý thức được sự nhai và nuốt thức ăn cho đến khi ta bị hóc xương và cảm thấy quá đau ở cổ họng. Ta vừa nấu ăn vừa suy nghĩ miên man đến khi đầu đau nhức, còn món ăn thì cháy đen.
Dường như tâm trí ta luôn đang ở một nơi nào đó, không thuộc về nơi mà ta đang hiện hữu. Ta chẳng để ý thấy khung cảnh xung quanh mình có sự thay đổi. Ta không nhận thức được toàn diện không gian quanh ta: gió, khí, nước, nhiệt độ, đồ vật, mối nguy hiểm…
Làm sao ta có thể yêu một bông hoa nếu ta không biết gì về bông hoa ấy? Làm sao ta có thể yêu bản thân nếu ta chẳng nhận thức được gì về bản thân? Để có thể yêu ta cần phải hiểu. Để có thể hiểu ta cần phải nhận biết rõ được những gì đang tồn tại và đang diễn ra.
-
Nhận thức cảm xúc của mình
Nhiều người không quen với việc nhận thức cảm xúc. Họ không biết mình đang có cảm nhận gì, cảm thấy ra sao. Thậm chí họ chẳng bận tâm đến cảm xúc cá nhân. Để có thể tập làm quen với cảm xúc và nhận biết được cảm xúc bên trong mình, bạn có thể luyện tập hỏi mình một câu hỏi đơn giản “Tôi đang cảm thấy như thế nào?”. Mỗi ngày bạn nên hỏi câu hỏi này 2-3 lần và nhiều hơn: khi thức dậy vào buổi sáng, trước khi đi ngủ vào buổi tối, khi được ai đó tặng quà, khi bị la mắng, khi đang ngồi một mình, khi kết thúc cuộc trò chuyện với bạn bè…
Bạn nên dành một vài phút để cảm nhận và có cho mình câu trả lời. Đừng quá vội vàng trong việc trả lời. Hãy cho mình một chút thời gian để lắng đọng và cảm nhận. Bạn có thể viết lại cảm xúc của mình, hoặc chỉ đơn giản là gọi tên/đặt tên cho cảm xúc ấy một cách có ý thức. Dần dần, bạn sẽ có sự nhận thức rõ ràng hơn về cảm xúc của mình. Ở bất kỳ thời điểm nào bạn cũng có thể biết được mình đang có cảm giác gì, cảm nhận ra sao.
Nếu bạn gặp khó khăn trong việc gọi tên cảm xúc, đây là danh sách các tên gọi để bạn tham khảo.

-
Nhận thức suy nghĩ của mình
Những suy nghĩ cứ lan man một cách vô thức, lôi kéo tâm trí của bạn, để rồi bạn mệt nhoài trong mớ suy nghĩ hỗn độn. Những suy nghĩ ấy chẳng giúp ích gì. Chúng trồi lên và khiến bạn lo lắng một cách vô lý. Thay vì để những suy nghĩ dẫn dắt, hãy nhận diện sự tồn tại của chúng. Hãy biết mình đang có những suy nghĩ gì, và nhìn thẳng vào những suy nghĩ ấy. Việc nhận thức được sự tồn tại của những suy nghĩ khiến cho chúng không thể lôi kéo bạn đi đâu cả. Chúng không thể bám rễ bên trong bạn, không thể lôi kéo bạn, không có khả năng khiến bạn sợ hãi hay hưng phấn. Suy nghĩ chỉ đơn thuần là một ý niệm, không hơn không kém.
Như một người đứng nhìn từ bên ngoài, bạn nhìn thấy có một suy nghĩ xuất hiện, chẳng hạn “Lời nói lúc chiều nay của mình thật tệ”. Bạn dừng lại ở đây, hít thở thật sâu và biết rằng nó đã xuất hiện, và đang tồn tại. Bạn nhìn chính diện vào nó, và chỉ hít thở. Bạn không cố gắng xua đuổi nó đi, cũng không cố gắng lảng tránh nó. Bạn không đi theo nó. Bạn chỉ đơn thuần là để nó yên, nhìn nó, và hít thở.
Sự ý thức này giúp cho tâm trí bạn được tạm dừng lại. Mọi thứ trở nên chậm hơn trong chốc lát, và bạn có nhiều sự cảm nhận hơn về chính mình. Bạn biết rõ về một suy nghĩ đã khởi phát, và bạn sẽ có cơ hội để tìm hiểu về suy nghĩ ấy sau này.
-
Nhận thức được cơ thể và hành động của mình
Bạn có thể ngồi hoặc nằm để tập cảm nhận từng bộ phận trên cơ thể của mình. Bạn cảm nhận tay, chân, bụng, eo, mông, lưng, mắt, môi của mình. Hít thở thật sâu và cảm nhận từng bộ phận trên cơ thể, kết nối thân và tâm lại với nhau. Bạn nên dành 10 phút để cảm nhận và kết nối với toàn bộ thân thể của mình. Khi đói, bạn cảm nhận cơn đói trong người mình. Khi no, bạn cảm nhận mức độ căng tức ở bụng. Bạn cảm nhận những cơn đau khởi phát trong cơ thể của mình, và bắt đầu học cách quan tâm đến sức khỏe thể xác.
Bạn hít sâu và thở ra, nhận thức được mình đang ngồi. Bạn biết mình đang ngồi ở tư thế nào, và cảm nhận xem tư thế ấy thoải mái hay khó chịu. Bạn nhận biết tư thế nằm của mình có đang giúp bạn thư giãn hay không. Bạn cảm nhận làn nước trên da khi tắm. Bạn cảm nhận sự mát xa da đầu khi bạn đang gội. Bạn nhận biết các đầu ngón tay của mình đang gõ bàn phím. Bạn biết tay mình đang cầm cốc nước, chân đang bước đi. Bạn cảm nhận từng nhịp nhai thức ăn trong khoang miệng, từng đợt nuốt thức ăn/nước uống, và cảm nhận từng hơi thở của mình.
-
Nhận thức được môi trường xung quanh
Bạn cảm nhận không khí bao quanh mình, nhiệt độ môi trường xung quanh, làn gió thoảng qua, mùi hương trong không khí… Bạn cảm nhận vị của thức ăn trong miệng, luồng không khí đi vào và ra khỏi mũi. Bạn nhận thức được không gian bao quanh mình là phòng ngủ, phòng khách, nhà, văn phòng, công viên, ngoài đường, hàng quán, siêu thị… Bạn ý thức được cây cối xung quanh, xe cộ bao quanh. Bạn nhận thức được những hạt mưa rơi, những tia nắng ấm áp, sự tối của bầu trời, ánh sáng từ chiếc đèn. Bạn nhận biết rõ môi trường xung quanh mình là gì, và mình đang ở đâu.
Bạn biết hiện tại là mấy giờ. Bạn nhận thức được thời gian và không gian mà mình đang hiện hữu. Một cách có ý thức, bạn cảm nhận được toàn bộ cơ thể mình ngay lúc này, trong môi trường này.
Sự nhận thức là bước đầu để kết nối lại với bản thân. Tình yêu thương sẽ dần được khơi mở.
Yêu bản thân bằng cách sống trong chánh niệm
Sống trong chánh niệm là sống trong giây phút hiện tại. Bạn tập trung vào giây phút này, và có mặt ở ngay giây phút này.
Khi đang làm việc, bạn tập trung làm việc. Bạn không vừa làm vừa nghĩ về con cái. Khi ở nhà cùng con cái, bạn hiện diện cùng con cái. Bạn không ở cạnh con mà nghĩ tới công việc. Khi nằm bên vợ/chồng, bạn cảm nhận sự kề cận bên nhau, sự có mặt cùng nhau, trò chuyện và dành sự chú ý cho nhau. Bạn không ở cạnh vợ/chồng mà tâm trí đặt vào một người/vật/sự việc nào khác.
Khi lái xe bạn biết mình đang lái xe và tập trung vào hành động ấy. Khi bước đi bạn biết mình đang bước đi và cảm nhận từng bước chân của mình. Khi ngồi bạn biết mình đang ngồi, khi nằm bạn biết mình đang nằm. Bạn hiện hữu trong từng hoạt động của bản thân.
Bạn tập trung quan sát và cảm nhận hiện tại thay vì chú tâm suy nghĩ về quá khứ hay lo lắng cho tương lai. Bạn sống ở thời khắc này, không sống lại quá khứ và cũng không thử sống cho tương lai.
Khi vui bạn biết mình đang vui. Khi buồn chán bạn biết mình đang buồn chán. Khi tức giận bạn biết “tôi đang tức giận”. Khi thất vọng bạn biết “mình đang thất vọng”. Bạn biết rõ mình đang như nào, bạn không che giấu hay nói dối với bản thân.
Khi ăn bạn tập trung nhai và thưởng thức hương đồ ăn. Bạn không vừa nhai vừa nói thao thao về một thứ gì đó ở xa xôi.
Khi nhìn bạn biết mình đang nhìn thấy thứ gì: cỏ cây, hoa lá, xe cộ, trời mây… Bạn không lia mắt đi khắp nơi mà tâm trí thì chẳng bắt được hình ảnh gì vì bận rộn suy nghĩ.
Tĩnh lặng để yêu bản thân
Sự vội vã của cuộc sống lôi kéo tâm trí ta đi khắp nơi. Nó khiến tinh thần ta luôn trong trạng thái căng thẳng, hoạt động không nghỉ ngơi. Sức khỏe tinh thần vì thế mà cũng sa sút. Tâm tính trở nên dễ cáu kỉnh. Hãy để cho ta được sống chậm lại, được tĩnh lặng trong vài phút giây.
Bạn sẽ cảm nhận được sự bình yên trong tâm trí mình ngay khi cho bản thân một phút tĩnh lặng. Tình yêu bản thân không ở đâu xa, tình yêu ở trong từng khoảnh khắc ta mang đến cho bản thân mình. Sự thư giãn, sự an nhiên, sự thoải mái trong tinh thần là thứ ta có thể làm để yêu chính mình.
Hãy dành ra vài phút chỉ để ngồi hoặc nằm yên, hít thở một cách chậm rãi, từ tốn. Bạn chẳng bận tâm đến thứ gì nữa cả ngoại trừ hơi thở của hiện tại. Bạn thả lỏng các cơ trên người, thả lỏng cơ mặt, và thả lỏng cả tâm trí của mình. Hít thở đều đặn, thật sâu, và thật chậm. Trong giây phút này, bạn cảm nhận rõ sự tĩnh lặng.
Khi tâm trí đã quen hơn với sự tĩnh lặng và yêu thích nó, bạn có thể kéo dài thời gian tĩnh lặng của mình lên 10 phút, 30 phút mỗi ngày. Đây là sự thanh lọc cần thiết cho tâm trí, để nó trở về sự an yên nên có. Sẽ chẳng ai ngoài kia có thể mang lại bình yên cho bạn, ngoài chính bạn.
Sự luyện tập tĩnh lặng này đưa sự bình yên đến cho bạn, giúp cuộc sống của bạn trở nên nhẹ nhàng hơn, thoải mái hơn. Đó chính là yêu bản thân.
Tình yêu bản thân tồn tại ngay trong bạn
Yêu bản thân không phải là điều xa vời. Bất kỳ điều gì làm cho bạn hạnh phúc, bình yên, thoải mái trong lòng đều hàm chứa tình yêu trong đó. Bạn không cần phải làm điều gì lớn lao để thể hiện sự yêu thương với chính mình. Không cần những thành công vĩ đại, không cần sự nuông chiều quá mức, càng không cần những sự cho tiêu quá nhiều tiền. Yêu một người là để cho người đó được an nhiên, được bình yên, được tự nhiên. Yêu một người là cảm nhận người đó, tìm hiểu và thấu hiểu người ấy. Tình yêu là sự hiện diện và đồng hành. Bởi thế mà hãy dành thời gian cho chính mình nhiều hơn.
Xem thêm: Thấu hiểu bản thân bằng cách nào?
Ngoài ra, bạn còn có thể thực hành nhiều hạnh động yêu thương bản thân khác như: đối xử dịu dàng với chính mình, biết ơn bản thân, công nhận và chấp nhận bản thân, nuôi dưỡng cơ thể và tâm trí lành mạnh, tôn trọng bản thân, chữa lành những tổn thương, xây dựng các mối quan hệ lành mạnh…
Xem thêm: Cách yêu thương bản thân (chi tiết)
Kết
Để yêu thương, chúng ta cần có sự nhận biết. Nhận biết một cách tỉnh táo về sự sống, nó là gì, diễn ra như thế nào. Việc tỉnh táo nhận biết về bản thể của mình là sự khởi đầu của hành trình tình yêu. Bạn tỉnh táo nhận thức được những hành động của mình, các mối quan hệ của mình, các cử chỉ, hành động của mình. Một cách có ý thức bạn nhận biết toàn diện về bản thân.
Sự sống chỉ tồn tại ở hiện tại. Để bản thân được sống ở hiện tại là hành động tràn đầy tình yêu thương. Hãy cho mình được sống chậm lại, được tĩnh lặng và được bình yên. Hãy để tình yêu dần len lỏi vào cuộc sống của bạn. Hãy cho bản thân cơ hội được yêu chính mình.





